W obliczu zmieniającej się dynamiki polskiej prawicy rośnie pytanie, czy Robert Bąkiewicz, lider środowisk narodowych i organizator Marszów Niepodległości, wraz z jego radykalnymi bojówkami, może przejąć kontrolę nad Prawem i Sprawiedliwością (PiS).
Decyzja prezydenta Andrzeja Dudy o częściowym ułaskawieniu Bąkiewicza 11 lipca 2025 roku, zwalniając go z prac społecznych za incydent z 2020 roku, wzmacnia pozycję tego kontrowersyjnego działacza. Jednocześnie starzenie się elektoratu PiS i rosnąca radykalizacja młodych prawicowców tworzą grunt pod potencjalną rewolucję w partii, która przez dekadę była filarem polskiej polityki.
PiS przez lata opierał się na stabilnym elektoracie, głównie starszych wyborcach ceniących programy socjalne, jak 500+, i tradycyjne wartości. Jednak dane demograficzne wskazują, że ten elektorat się starzeje. Według szacunków z 2025 roku, średni wiek sympatyka PiS przekracza 55 lat, co oznacza, że partia traci kontakt z młodszym pokoleniem. Programy takie jak Centralny Port Komunikacyjny czy modernizacje dworców, promowane przez Mariusza Błaszczaka, nie przyciągają młodzieży, która szuka bardziej zdecydowanych działań. Brak nowych inicjatyw i stagnacja po 2023 roku dodatkowo osłabiają pozycję PiS wśród osób poniżej 35. roku życia, co otwiera drzwi dla radykalniejszych graczy.
Tymczasem młodzi prawicowcy coraz częściej zwracają się ku bardziej ekstremalnym ideom, reprezentowanym przez Bąkiewicza i jego organizacje, takie jak Obóz Narodowo-Radykalny czy Straż Narodowa. Marsze Niepodległości, w których Bąkiewicz odgrywa kluczową rolę, przyciągają tysiące młodych ludzi, sfrustrowanych liberalizacją społeczną i polityką obecnego rządu Donalda Tuska. Ich radykalizm, widoczny w przemocy wobec przeciwników, jak incydent z „Babcią Kasią” w 2020 roku, kontrastuje z umiarkowanym wizerunkiem PiS. Komentarze na platformie X wskazują, że młodzi widzowie postrzegają PiS jako „zdradzający narodowe ideały”, co sprzyja wzrostowi popularności Bąkiewicza.
Decyzja Andrzeja Dudy o ułaskawieniu Bąkiewicza, mimo skazania za naruszenie nietykalności cielesnej, jest postrzegana jako polityczny gest wobec środowisk narodowych. Współpracownicy Dudy sugerują, że prezydent docenia zaangażowanie Bąkiewicza w Marsze Niepodległości, co wskazuje na próbę pozyskania młodszego, radykalnego elektoratu. Jednak ten ruch może być mieczem obosiecznym – zamiast wzmocnić PiS, może zachęcić Bąkiewicza do większej autonomii. Jego wpływy rosną, a poparcie ze strony prezydenta daje mu legitymację do rywalizacji z partią Kaczyńskiego.
Bąkiewicz, choć obecnie nie jest członkiem PiS, może wykorzystać swoją pozycję, by przejąć kontrolę nad partią od środka. Jego bojówki, zorganizowane i zdeterminowane, mogą stać się nową bazą kadrową PiS, zwłaszcza jeśli Jarosław Kaczyński straci wpływy po nieudanej prezydenturze Karola Nawrockiego. Starzejący się liderzy, jak Beata Szydło czy Joachim Brudziński, nie są w stanie zatrzymać napływu radykalnej młodzieży. Jeśli Bąkiewicz zyska poparcie frakcji narodowców w PiS, jak Zbigniewa Ziobry, może dojść do wewnętrznego przewrotu, zmieniając oblicze partii na bardziej ekstremalne.
Przejęcie PiS przez Bąkiewicza i jego bojówki byłoby ryzykowne. Radykalizacja mogłaby odstraszyć umiarkowanych wyborców, co już widać w spadku poparcia PiS po 2023 roku. Ponadto, rząd Tuska może wykorzystać ten proces do dalszej marginalizacji prawicy, przedstawiając ją jako zagrożenie dla demokracji. Kaczyński, który przez lata budował PiS jako partię masową, mógłby stracić kontrolę nad swoim dziełem, stając się świadkiem jego rozpadu.
Starzejący się elektorat PiS i rosnąca radykalizacja młodych prawicowców tworzą warunki, w których Robert Bąkiewicz i jego bojówki mogą przejąć partię. Ułaskawienie przez Dudę oraz brak nowej wizji ze strony Kaczyńskiego wzmacniają tę możliwość. Jednak taki scenariusz oznaczałby transformację PiS w ruch marginalny, co mogłoby zakończyć jego dominację na polskiej scenie politycznej. Partia stoi przed wyborem: adaptacją czy upadkiem.
