Sprawa Michała Dworczyka wraca dziś z całą swoją ciężką symboliką – nie tylko jako kolejny odcinek tzw. afery mailowej, lecz także jako test dla państwa, które po latach rządów PiS próbuje uporządkować relacje między polityką a odpowiedzialnością karną. Postawienie zarzutów byłemu szefowi Kancelarii Premiera to moment poważny. I to niezależnie od tego, jak głośno sam zainteresowany będzie przekonywał, że to wyłącznie „polityczny atak”.
W piątek w Prokuraturze Krajowej Dworczyk usłyszał zarzuty niedopełnienia obowiązków oraz utrudniania śledztwa w związku z głośną aferą mailową. Odmówił składania wyjaśnień do czasu zapoznania się z aktami sprawy, co formalnie mieści się w jego prawach. Jednocześnie jednak polityk PiS natychmiast przeniósł spór na pole medialne, próbując zbudować znaną narrację o represjach i „upolitycznionej prokuraturze”.
„Prokurator nie ma ani dowodów, ani zeznań w tej sprawie” – napisał Dworczyk na platformie X, podkreślając, że nawet nie wskazano mu konkretnie, jakich obowiązków miał nie dopełnić. Ten komunikat – powielany później na konferencjach prasowych w towarzystwie Mateusza Morawieckiego i Przemysława Czarnka – brzmi jak próba uprzedzenia faktów. Zanim sąd zdąży cokolwiek ocenić, opinia publiczna ma już wiedzieć, że zarzuty są „kuriozalne”.
Problem polega na tym, że sprawa Dworczyka nie jest incydentem, lecz elementem większej układanki. Afera mailowa, która wybuchła w czerwcu 2021 roku, obnażyła skalę lekceważenia zasad bezpieczeństwa państwa na najwyższych szczeblach władzy. Korespondencja prowadzona z prywatnej skrzynki mailowej – dotycząca funkcjonowania rządu i administracji – stała się publiczna, kompromitując standardy, które powinny być oczywiste dla szefa KPRM. Nawet jeśli, jak twierdzi Dworczyk, „nie było tam informacji niejawnych”, sama praktyka pozostaje trudna do obrony.
Dworczyk przekonuje, że to on sam zawiadomił prokuraturę i ABW o włamaniu na skrzynkę. „Nikt bardziej niż ja nie jest zainteresowany tym, żeby tych hakerów znaleźć” – mówił. Dodawał też: „Gdybym chciał usunąć jakiekolwiek maile, mógłbym to zrobić, bo byłem dysponentem tej skrzynki. Tyle że ja tego po prostu nie zrobiłem”. To linia obrony oparta na deklaracjach i intencjach, które – choć istotne – nie zamykają pytania o odpowiedzialność instytucjonalną.
Najpoważniejszy problem Dworczyka polega dziś na tym, że jego sprawa wpisuje się w szerszy proces rozliczania praktyk władzy z lat 2015–2023. Uchylony immunitet – najpierw sejmowy, potem europejski – nie był politycznym kaprysem, lecz wynikiem długiej procedury. Sam Dworczyk przypomina, że trwała ona ponad rok, bo „prokurator generalny nie potrafił odpowiedzieć”, jakich obowiązków miał nie dopełnić. Można to czytać jako dowód słabości aktu oskarżenia. Można też – i to wydaje się bardziej przekonujące – jako ilustrację, jak trudno rozliczać państwo, w którym przez lata granice odpowiedzialności były celowo rozmywane.
Gdy Dworczyk pyta retorycznie: „Naprawdę myślicie, że nas zastraszycie?”, stawia się w roli ofiary. Tymczasem jego sytuacja jest inna: to polityk obozu władzy, który znalazł się w momencie próby. Zarzuty, są sygnałem, że era bezkarności się kończy. A to dla wielu byłych decydentów PiS jest dziś problemem znacznie poważniejszym niż sam proces.
