W polskiej debacie publicznej przyzwyczailiśmy się do ostrego języka, ale są momenty, w których ironia miesza się z groźną nieodpowiedzialnością. Reakcja Donalda Tuska na sugestie zestawiające go z przywódcą Wenezueli i insynuujące możliwość „obcej interwencji” była właśnie takim momentem granicznym – i trudno uznać ją za „absurdalną”, jak chcą to widzieć publicyści związani z obozem Prawo i Sprawiedliwość.
Zaczęło się od wpisu Tomasza Sakiewicza, redaktora naczelnego Telewizji Republika, który na platformie X napisał: „Assad, Maduro… Tusk?”. W innym kontekście można by to uznać za publicystyczny skrót czy prowokację. Problem polega jednak na tym, że wpis pojawił się w atmosferze realnych napięć międzynarodowych i został odebrany jako sugestia, że urzędujący premier Polski mógłby stać się celem działań zewnętrznych, analogicznych do tych wobec autorytarnych reżimów.
Odpowiedź Tuska była ostra, ale trafna. „Przestali już wierzyć w swoją wygraną w demokratycznych wyborach, więc zaczęli się modlić o obcą interwencję w celu obalenia ‘dyktatury Tuska’. Niżej upaść nie można” – napisał premier. To zdanie wywołało oburzenie po prawej stronie sceny politycznej, gdzie natychmiast zaczęto mówić o „oderwaniu od sondaży” i „histerii”. Tyle że Tusk nie komentował sondaży. Komentował język.
I to język, który coraz częściej zdradza frustrację opozycji niemogącej pogodzić się z demokratycznym werdyktem wyborców. Porównywanie legalnie wybranego premiera do Nicolása Maduro czy Baszara al-Asada nie jest krytyką polityczną. Jest delegitymizacją władzy jako takiej. To sugestia, że władza nie jest wynikiem wyborów, lecz uzurpacją, którą należałoby „usunąć”.
Politycy PiS i sprzyjające im media próbują dziś odwrócić role, oskarżając Tuska o przesadę i paranoję. Tymczasem to oni od miesięcy budują narrację o „reżimie”, „dyktaturze” i „końcu demokracji”, choć wszystkie instytucje państwa działają, wybory się odbywają, a opozycja korzysta z pełni swobód. W tym sensie słowa Tuska są raczej diagnozą stanu umysłu części opozycji niż emocjonalnym wybuchem.
Warto też zauważyć, że sugestie o „obcej interwencji” nie pojawiają się w próżni. Gdy politycy PiS mówią o „Brukseli, która ma zdjąć rząd”, gdy publicyści flirtują z wizją amerykańskiego „porządkującego” uderzenia, trudno udawać, że to tylko metafory. W kraju o tak skomplikowanej historii jak Polska takie aluzje brzmią szczególnie niebezpiecznie.
Tusk, odpowiadając na wpis Sakiewicza, nie bronił wyłącznie siebie. Bronił elementarnej zasady: władza w Polsce zmienia się przy urnach, a nie w wyniku sugestii o zagranicznych interwencjach. Jeśli PiS chce wrócić do władzy, droga prowadzi przez przekonanie wyborców, a nie przez eskalację języka i porównania rodem z autorytarnych reżimów.
Ironią losu jest to, że im głośniej politycy PiS krzyczą o „dyktaturze Tuska”, tym bardziej odsłaniają własną bezradność. Bo demokracja – wbrew ich narracji – działa. A frustracja z jej wyników nie usprawiedliwia flirtu z retoryką, która podważa fundamenty państwa.
