Wypowiedzi Donalda Trumpa o sojusznikach USA po raz kolejny postawiły przed polskimi władzami test elementarnej powagi w polityce zagranicznej. Amerykański prezydent zakwestionował sens NATO, insynuował bierność sojuszników w Afganistanie i powtórzył nieprawdziwe twierdzenie, że Stany Zjednoczone „nigdy o nic nie prosiły” sojuszu. Innymi słowy: podważył fundament bezpieczeństwa, na którym opiera się również Polska.
To moment, w którym prezydent RP powinien mówić jasno, twardo i bez niedomówień. Tymczasem Karol Nawrocki wybrał drogę najłatwiejszą: sentymentalny wpis, pełen patosu i ogólników, który z realną polityką nie ma nic wspólnego. „Nie ma wątpliwości, że Polscy żołnierze to Bohaterowie. Zasługują na szacunek i słowa podziękowania za ich służbę” – napisał Nawrocki. I dalej: „W Afganistanie poległo 44 odważnych Polaków. Na zawsze zostaną w naszej pamięci”.
Problem w tym, że Trump nie podważał pamięci, tylko sens wspólnej odpowiedzialności sojuszniczej. A na to Nawrocki już nie odpowiedział.
Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski trafnie zauważył to, co w wypowiedzi Nawrockiego najbardziej uderza: brak jakiegokolwiek stanowiska wobec samego Trumpa. „Od prezydenta Nawrockiego oczekuję stanowczej reakcji na słowa o polskich żołnierzach. Zabrakło stwierdzenia, że to przekłamanie i oczekujemy przeprosin” – napisał Zgorzelski.
I trudno się z nim nie zgodzić. Nawrocki nie powiedział, że Trump mija się z prawdą. Nie zażądał sprostowania. Nie wyraził oburzenia. Nie użył ani jednego zdania, które miałoby realne znaczenie dyplomatyczne. Zamiast tego ograniczył się do wzruszającej notki, jakby pisał wstęp do szkolnej akademii z okazji 11 listopada. To styl, który można by nazwać „prezydenturą emocjonalną”: dużo słów o wartościach, pamięci i bohaterach, zero konkretów tam, gdzie zaczyna się polityka.
Zachowanie Nawrockiego nie jest przypadkowe. To konsekwencja głęboko zakorzenionej strategii obozu prawicy: nigdy nie krytykować Trumpa, nawet gdy uderza w interesy Polski. Nawet gdy kwestionuje NATO. Nawet gdy de facto obraża polskich żołnierzy, sugerując, że „stali z dala od frontu”. Prezydent RP w tej sytuacji zachował się jak lojalny fan, nie jak głowa państwa. Wolał nie narażać się idolowi amerykańskiej prawicy niż bronić faktów i godności własnego kraju. Bo przecież wystarczyło jedno zdanie: „Słowa prezydenta USA są nieprawdziwe i krzywdzące dla polskich żołnierzy”. Nawrocki nie był w stanie go wypowiedzieć.
Kontrast z reakcją Donalda Tuska jest uderzający. Premier przypomniał konkretną datę, konkretne miejsce, konkretnych ludzi: „22 grudnia 2011 roku w Ghazni żegnaliśmy pięciu poległych polskich żołnierzy. Amerykańscy oficerowie mówili, że Ameryka nigdy nie zapomni polskich bohaterów”.
To była odpowiedź merytoryczna. Nawrocki dał odpowiedź emocjonalną. Różnica nie jest stylistyczna – jest polityczna. Prezydent nie powinien być kustoszem narodowych wzruszeń. Powinien być reprezentantem interesów państwa. Tymczasem Nawrocki zachowuje się tak, jakby jego głównym celem było nie urażenie Donalda Trumpa, nawet kosztem prawdy.
W praktyce Nawrocki potwierdził coś, co staje się coraz bardziej oczywiste: nie jest politykiem zdolnym do samodzielnych, twardych decyzji. Jest prezydentem reaktywnym, defensywnym, ostrożnym do granic bezradności.
Nie powiedział nic, co mogłoby być uznane za realny komunikat dyplomatyczny. Nie zareagował na dezinformację. Nie obronił sojuszu, na którym opiera się bezpieczeństwo Polski. Zamiast tego wybrał bezpieczną narrację o „bohaterach” i „pamięci”. To nie jest błąd komunikacyjny. To jest model prezydentury, w której symbol zastępuje działanie, a emocja zastępuje politykę.
W czasach, gdy świat staje się coraz bardziej brutalny i nieprzewidywalny, Polska potrzebuje prezydenta, który potrafi mówić „nie” nawet największym. Nawrocki pokazał, że potrafi jedynie mówić „dziękujemy za pamięć”. A to za mało, by być realnym przywódcą.
