W polskiej polityce przyzwyczailiśmy się już do wielu paradoksów, ale historia Zbigniewa Ziobry i jego politycznego zaplecza z PiS należy do najbardziej osobliwych. Oto były minister sprawiedliwości, przez lata przedstawiający się jako bezkompromisowy strażnik prawa, dziś występuje w roli politycznego uchodźcy. Zamiast stanąć przed wymiarem sprawiedliwości, wybrał azyl polityczny na Węgrzech i narrację o rzekomych prześladowaniach.
Trudno o bardziej wymowny obraz politycznej ironii.
Sejm już w listopadzie ubiegłego roku uchylił Ziobrze immunitet i wyraził zgodę na jego ewentualne zatrzymanie oraz tymczasowe aresztowanie. Pod koniec lutego decyzję w tej sprawie podjął także Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa. Sprawa jest więc jasna: organy państwa chcą postawić byłemu ministrowi zarzuty i przeprowadzić postępowanie.
Ziobro jednak nie zamierza w nim uczestniczyć.
Zamiast tego pojawiły się kolejne polityczne oświadczenia, w których były minister stawia warunki powrotu do kraju. W grudniu mówił: „Chciałbym jasno powiedzieć, że stawię się w kraju w ciągu kilku godzin, jeżeli zostanie przywrócony losowy przydział spraw sędziom. Po drugie, jeżeli zostaną przywróceni nielegalnie odwołani prezesi sądów… i jeżeli zostanie przywrócona legalna władza w prokuraturze”.
Brzmi to efektownie, ale w rzeczywistości przypomina raczej polityczny spektakl niż poważną deklarację. Stawianie warunków państwu przez polityka, wobec którego toczy się postępowanie, jest czymś absurdalnym. W państwie prawa obywatel – nawet były minister – nie negocjuje zasad działania sądów, tylko staje przed nimi i przedstawia swoje racje.
Właśnie dlatego reakcja marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego jest nie tylko zrozumiała, ale i konieczna. Marszałek zapowiedział, że przedstawi prezydium Sejmu wniosek o ostateczne odebranie Ziobrze diety oraz obniżenie jego wynagrodzenia do jednej dziesiątej wysokości. W praktyce oznacza to około 1350 zł miesięcznie.
Czarzasty nie owijał sprawy w bawełnę. W swoim wpisie powiedział wprost:
„Jak wiecie, prokuratura wystawiła list gończy za panem Ziobro. Szuka go po to, żeby ogłosić mu zarzuty. Sejm w tej sprawie działa szybciej. 10 marca na prezydium Sejmu postawię wniosek o zabraniu panu Ziobrze w sposób ostateczny diety oraz 90 proc. wynagrodzenia”. I dodał z charakterystyczną dla siebie ironią: „Będzie dostawał od tego momentu 1350 zł. Dla mnie dużo za dużo jak na Ziobrę”.
Oczywiście politycy PiS natychmiast ruszyli z narracją o prześladowaniach i politycznej zemście. Problem polega jednak na tym, że fakty są znacznie mniej dramatyczne niż partyjna propaganda.
Ziobro jest posłem. Posłowie mają obowiązki – przede wszystkim uczestnictwo w pracach Sejmu. Jeśli ktoś z własnej woli przebywa za granicą i unika organów państwa, trudno oczekiwać, że parlament będzie wypłacał mu pełne wynagrodzenie za nieobecność. To nie jest represja. To zwykła konsekwencja.
W całej sprawie najbardziej uderzająca jest jednak hipokryzja środowiska PiS. Przez lata słyszeliśmy z ust Zbigniewa Ziobry i jego współpracowników, że „uczciwi nie mają się czego bać”. Że każdy powinien odpowiadać przed sądem. Że państwo musi być twarde wobec tych, którzy łamią prawo.
Dziś, gdy to były minister sprawiedliwości powinien stanąć przed sądem, nagle okazuje się, że system jest rzekomo nielegalny, sędziowie niewłaściwi, a prokuratura nieuprawniona. Trudno o bardziej symboliczny obraz politycznej zmiany ról.
Decyzja Włodzimierza Czarzastego jest więc jasnym sygnałem, że państwo nie będzie udawało, iż nic się nie stało. Poseł, który nie wykonuje swoich obowiązków i jednocześnie unika wymiaru sprawiedliwości, nie może korzystać z przywilejów wynikających z mandatu.
Można się spierać o styl wypowiedzi marszałka. Można dyskutować o politycznych emocjach. Ale jedno jest pewne: odpowiedzialność przed prawem nie może być opcjonalna – nawet dla byłego ministra sprawiedliwości.
A może przede wszystkim dla niego.
