Debata o stanie polskiej ochrony zdrowia od lat przypomina diagnozę przewlekłej choroby – wszyscy widzą objawy, ale niewielu chce uczciwie wskazać przyczyny. W tę dobrze znaną praktykę wpisuje się ostatnia wypowiedź Beaty Kempy, dziś doradczyni prezydenta Karola Nawrockiego. Jej słowa, zamiast wnieść coś nowego do dyskusji, są raczej powtórzeniem dobrze znanej narracji partyjnej – ostrej, efektownej, ale oderwanej od rzeczywistości.
Kempa stawia diagnozę dramatyczną: „Sytuacja polskiej służby zdrowia to finansowy dramat”, który – jej zdaniem – ma się jeszcze pogłębić. Winą obarcza rząd, twierdząc, że „gwiazdorzenie lepiej tym panom wychodzi niż realne rządzenie”. Brzmi to jak polityczna krytyka, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że jest to raczej slogan niż realna analiza. Wypowiedź byłej minister wpisuje się bowiem idealnie w przekaz partii, z którą od lat jest związana.
Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego – politycy krytykują przeciwników od zawsze. Problem zaczyna się wtedy, gdy krytyka zastępuje fakty. Kempa przekonuje, że „za naszych czasów skróciły się kolejki”, szczególnie do zabiegów ortopedycznych. To zdanie brzmi jak wyjęte z kampanijnej ulotki. Tymczasem rzeczywistość była znacznie bardziej złożona – kolejki raz się skracały, raz wydłużały, a system ochrony zdrowia przez lata zmagał się z tymi samymi strukturalnymi problemami, niezależnie od tego, kto akurat rządził.
Jeszcze bardziej uderza sposób, w jaki była minister opisuje obecną sytuację. Mówi o „skraju upadku” NFZ, o „potężnych cięciach” i „znieczulicy społecznej”. Tego typu język nie służy wyjaśnianiu rzeczywistości – służy jej politycznemu podgrzewaniu. Trudno bowiem uznać za rzetelną analizę wypowiedź, w której dominują emocjonalne frazy zamiast konkretnych danych.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. Kempa występuje dziś jako doradczyni prezydenta – funkcja ta powinna sprzyjać powściągliwości i merytorycznemu tonowi. Tymczasem jej wypowiedzi przypominają raczej wystąpienia partyjnego komentatora niż eksperta od polityki zdrowotnej. To rodzi pytanie o charakter tej roli – czy jest to rzeczywiste doradztwo, czy raczej wygodna synekura, pozwalająca kontynuować działalność polityczną bez bezpośredniej odpowiedzialności?
W jej narracji pojawiają się również dobrze znane motywy: niespełnione obietnice przeciwników, dramatyczna sytuacja w szpitalach, a nawet absurdalne – jak sugeruje – wizje, że „lekarze będą dzwonić do pacjentów pytając o zdrowie”. Wszystko to składa się na obraz świata czarno-białego: „my” byliśmy skuteczni, „oni” są nieudolni. Tyle że rzeczywistość rzadko bywa tak prosta.
Najbardziej problematyczne jest jednak to, że taka narracja odciąga uwagę od realnych wyzwań. Polska ochrona zdrowia rzeczywiście zmaga się z poważnymi problemami: niedofinansowaniem, brakami kadrowymi, starzejącym się społeczeństwem. To są kwestie, które wymagają poważnej debaty i długofalowych rozwiązań. Tymczasem zamiast tego otrzymujemy polityczne komunikaty, które – choć efektowne – niewiele wnoszą do rozwiązania problemu.
Kempa mówi: „Ani zdrowia, ani pracy, ani bezpieczeństwa nie jest w stanie ta ekipa zapewnić Polakom”. To zdanie dobrze oddaje charakter jej wystąpienia – jest mocne, jednoznaczne i całkowicie zgodne z linią polityczną PiS. Ale czy jest prawdziwe? A może raczej jest kolejnym elementem politycznej opowieści, w której fakty ustępują miejsca narracji?
W efekcie zamiast rozmowy o tym, jak naprawić system, dostajemy kolejną odsłonę politycznego teatru. A w tym teatrze zdrowie Polaków staje się jedynie rekwizytem w sporze, który – jak widać – trwa w najlepsze.
