Na styku polityki i emocji coraz częściej rodzą się pytania ważniejsze niż same wydarzenia. Nie chodzi już tylko o to, co robią światowi liderzy, ale jak reagują na to ci, którzy powinni reprezentować nas – obywateli.
Właśnie w takich momentach pojawiają się głosy z zewnątrz politycznego układu, głosy artystów i komentatorów, które potrafią nazwać rzeczy po imieniu. Jednym z nich jest Joanna Szczepkowska, która po raz kolejny zabiera głos nie tyle jako aktorka, ile jako uważna obserwatorka życia publicznego, kierując swoją uwagę w stronę Karola Nawrockiego.
Szczepkowska nie owija w bawełnę. Jej zaczepne pytanie: „Jak tam rezydencie? Będzie ostry telefon do przyjaciela w obronie świętej wiary?” nie jest jedynie retorycznym popisem. To celne uderzenie w sedno problemu – brak wyrazistej postawy prezydenta wobec kontrowersyjnych działań sojuszników. W sytuacji, gdy Trump publikuje grafikę przedstawiającą siebie jako Jezusa uzdrawiającego chorego, a następnie usuwa ją po fali krytyki, można oczekiwać od głowy państwa reakcji adekwatnej do powagi sytuacji. Tymczasem Nawrocki zdaje się milczeć.
Milczenie to jednak nie jest neutralne. Jak trafnie zauważa Szczepkowska: „Uzależnianie nas, Polaków, od zaburzonego człowieka, uleganie jego wskazówkom, jest działaniem na szkodę ojczyzny”. To mocne słowa, ale trudno odmówić im logiki. Polityka zagraniczna oparta na bezkrytycznym podążaniu za kaprysami jednego lidera – zwłaszcza tak nieprzewidywalnego jak Trump – jest strategią ryzykowną. Nawrocki, zamiast budować autonomię Polski, zdaje się wpisywać w schemat zależności, który może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Publicystyczna siła wypowiedzi Szczepkowskiej polega również na jej zdolności do uchwycenia szerszego kontekstu. Konflikt między Watykanem a USA, różnice w podejściu do wojny na Bliskim Wschodzie, a także symboliczne gesty – jak wspomniana grafika – tworzą obraz świata pogrążonego w chaosie wartości. W takim świecie potrzebni są liderzy zdolni do jasnego określenia stanowiska. Tymczasem Nawrocki, określany przez aktorkę mianem „rezydenta”, sprawia wrażenie biernego obserwatora.
Nie bez znaczenia jest również odniesienie do sytuacji na Węgrzech. Szczepkowska pisze: „Węgrzy szaleją z radości po uwolnieniu się od Orbana. (…) Najpóźniej za cztery lata będziemy tak szaleli uwalniając się już od Nawrockiego”. To nie tylko wyraz nadziei, ale także ostrzeżenie. Społeczeństwa, które czują się przytłoczone przez władzę oderwaną od rzeczywistości, prędzej czy później reagują. Historia pokazuje, że zmiana jest nieunikniona – pytanie tylko, jaką cenę trzeba za nią zapłacić.
Poparcie dla Szczepkowskiej nie wynika jedynie z sympatii do jej osoby, ale z uznania dla odwagi w formułowaniu niewygodnych pytań. W czasach, gdy wielu publicystów i polityków wybiera bezpieczne milczenie, jej głos stanowi potrzebny kontrapunkt. Krytyka Nawrockiego nie jest celem samym w sobie – jest środkiem do wywołania debaty o kierunku, w jakim zmierza Polska.
Warto zadać sobie pytanie: czy chcemy lidera, który reaguje na wydarzenia, czy takiego, który je współtworzy? Czy prezydent powinien być biernym „rezydentem”, czy aktywnym uczestnikiem życia publicznego? Szczepkowska, poprzez swoje ostre, momentami prowokacyjne wypowiedzi, zmusza nas do refleksji nad tymi kwestiami.
Jeśli polityka ma być czymś więcej niż teatrem, potrzebujemy głosów takich jak jej. Głosów, które nie boją się nazwać rzeczy po imieniu. Nawrocki, jeśli chce być traktowany poważnie, powinien te głosy usłyszeć – i odpowiedzieć na nie nie milczeniem, lecz działaniem.
