To, co dzieje się dziś w Prawie i Sprawiedliwości, coraz trudniej nazwać polityką. To raczej gra frakcyjna, wewnętrzne przepychanki i próba utrzymania kontroli nad strukturą, która zaczyna się rozłazić w szwach. Partia, która jeszcze niedawno mówiła o jedności, dziś sama pokazuje, jak bardzo jest podzielona – i jak bardzo pogrąża się w chaosie.
Iskrą zapalną stała się inicjatywa Mateusza Morawieckiego, który poprzez swoje stowarzyszenie próbuje budować nowe zaplecze polityczne. Oficjalnie – niewinne, merytoryczne, „niewymierzone w PiS”. W praktyce – wyraźny sygnał, że wewnątrz partii trwa walka o przyszłość i wpływy. Bo nie buduje się struktur lokalnych bez politycznego celu. I nie robi się tego przypadkiem.
Reakcja Jarosława Kaczyńskiego była natychmiastowa i bezwzględna. „To jest decyzja […] o tym, że przypomina się statut, który wyraźnie zakazuje działalności w innych organizacjach politycznych” – powiedział, nie pozostawiając złudzeń. Dalej było już tylko ostrzej: ultimatum, groźby konsekwencji, sugestie usuwania z list wyborczych. To nie jest język dialogu. To język dyscyplinowania.
Ale właśnie w tym tkwi największy problem. PiS zachowuje się dziś jak organizacja, która bardziej boi się własnych ludzi niż politycznych przeciwników. Zamiast zastanowić się, dlaczego powstają nowe inicjatywy, dlaczego część polityków szuka alternatywnych dróg, kierownictwo partii sięga po najprostsze narzędzie: zakaz i karę.
Tymczasem odpowiedzi ze strony członków stowarzyszenia Morawieckiego brzmią niemal jak z innej rzeczywistości. „Cele stowarzyszenia nie są konfrontacyjne i konkurencyjne wobec PiS” – przekonuje Waldemar Buda. Podobnie Maria Koc: „Nie widzę sprzeczności w działalności stowarzyszenia i partii politycznej”. To język uspokajania, łagodzenia napięć, a może po prostu unikania otwartego konfliktu.
Problem w tym, że te deklaracje brzmią mało wiarygodnie. Jeśli naprawdę nie ma sprzeczności, to dlaczego kierownictwo reaguje tak nerwowo? Jeśli wszystko jest w porządku, to skąd ultimata? Polityka nie znosi próżni – jeśli pojawia się nowa struktura, to znaczy, że ktoś chce coś zmienić. I wszyscy w PiS doskonale o tym wiedzą.
Jeszcze bardziej uderzająca jest próba zaklinania rzeczywistości. „Teraz jest dużo emocji. Ale kiedy opadną, wszystko będzie dobrze, bo jedność naszej partii jest najważniejsza” – mówi Koc. To brzmi jak polityczna mantra, powtarzana wbrew faktom. Bo jedność, o której mowa, już dziś jest fikcją. Zastąpiła ją gra interesów, rywalizacja o wpływy i brak zaufania.
Największym paradoksem jest to, że PiS sam wpada w pułapkę, którą przez lata zarzucał innym. Krytykował „frakcyjność”, „rozbicie”, „wewnętrzne wojny” u przeciwników. Dziś sam staje się ich podręcznikowym przykładem. Z tą różnicą, że zamiast próbować zarządzać różnorodnością, próbuje ją tłumić.
A to strategia krótkowzroczna. Partie polityczne nie są monolitami – i nigdy nie były. Różnice poglądów, ambicji czy strategii są czymś naturalnym. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie ma przestrzeni do ich wyrażania. Wtedy pojawiają się inicjatywy „obok”, półoficjalne struktury, nieformalne frakcje. Dokładnie to, co dziś widzimy w PiS.
Nie sposób też pominąć odpowiedzialności samego Morawieckiego. Jego działania, choć opakowane w język lojalności, ewidentnie destabilizują sytuację w partii. Jeśli chce budować nowy projekt – powinien powiedzieć to wprost. Jeśli chce działać w ramach PiS – powinien respektować jego zasady. Obecna strategia „i tak, i nie” tylko podsyca konflikt.
Efekt jest taki, że zamiast poważnej opozycji mamy polityczną telenowelę. Zamiast spójnej strategii – wzajemne podejrzenia. Zamiast przygotowań do wyborów – walkę o wpływy.
I to właśnie jest największy problem PiS. Nie przeciwnicy. Nie sondaże. Tylko własne podziały, które coraz trudniej ukryć.
Bo partia, która zajmuje się sobą, przestaje zajmować się państwem.
