Karol Nawrocki bardzo szybko zaczął pokazywać, jak wygląda prezydentura oparta bardziej na politycznych gestach niż na odpowiedzialności za państwo. Problem polega jednak na tym, że efektowne deklaracje i ideologiczne popisy zaczynają mieć całkiem realną cenę. I tę cenę zapłacą nie politycy PiS, lecz polskie służby, bezpieczeństwo państwa i podatnicy.
Weto wobec ustawy wdrażającej unijny program SAFE miało być pokazem politycznej siły i „obrony suwerenności”. Skończyło się gigantycznym chaosem organizacyjnym i koniecznością unieważnienia rozstrzygniętych już przetargów na sprzęt dla służb podległych MSWiA. Mowa o zakupach przekraczających 7 miliardów złotych.
To nie jest abstrakcyjny spór o unijne procedury. To konkretne radiowozy, wyposażenie, systemy bezpieczeństwa i sprzęt dla formacji odpowiedzialnych za porządek publiczny. Wszystko trzeba będzie teraz rozpisać od nowa, ponieważ po wecie prezydenta zmieniły się zasady finansowania całego programu.
I właśnie tutaj najlepiej widać polityczną niefrasobliwość Nawrockiego.
Łatwo rzucać hasła o „obronie Polski przed zadłużaniem”. Znacznie trudniej wziąć odpowiedzialność za konsekwencje własnych decyzji. A te są bardzo konkretne: opóźnienia dostaw, chaos proceduralny i ryzyko kolejnych protestów przetargowych. Państwo traci czas w momencie, w którym sytuacja bezpieczeństwa w Europie wymaga raczej przyspieszenia niż politycznych awantur.
Co szczególnie uderzające, rząd i tak podpisał umowę w ramach programu SAFE. Polska otrzyma około 43,7 miliarda euro niskooprocentowanych pożyczek na modernizację armii i inwestycje w obronność. Weto Nawrockiego nie zatrzymało więc programu. Ono jedynie skomplikowało funkcjonowanie państwa i stworzyło dodatkowe koszty organizacyjne.
To właśnie najbardziej kompromitujący element całej historii. Prezydent nie zablokował rzekomo „groźnego” programu. Nie przedstawił też realnej alternatywy. Wywołał jedynie zamieszanie, którego skutki będą odczuwalne przez miesiące.
W otoczeniu Nawrockiego próbowano ratować sytuację pomysłami w rodzaju „SAFE 0 proc.”. Problem polega na tym, że tego typu hasła brzmią bardziej jak slogan kampanijny niż poważna propozycja finansowania obronności. Państwo nie funkcjonuje na zasadzie publicystycznych chwytów i propagandowych nazw. Modernizacja armii oraz służb wymaga realnych pieniędzy, procedur i stabilności decyzji.
Tymczasem Nawrocki coraz częściej sprawia wrażenie polityka, który bardziej myśli o własnym elektoracie niż o sprawnym działaniu instytucji państwowych.
Szczególnie groteskowo brzmią dziś słowa szefa kancelarii prezydenta Zbigniewa Boguckiego, który przekonywał, że „kolejne pokolenia przez dziesięciolecia będą spłacać zobowiązanie zaciągnięte przez ten rząd”. To typowa retoryka strachu, dobrze znana z politycznych kampanii PiS. Tyle że rzeczywistość jest bardziej brutalna: bezpieczeństwo kosztuje. Modernizacja armii kosztuje. Sprzęt dla służb kosztuje. A Polska nie znajduje się dziś w sytuacji, w której można udawać, że wielkie inwestycje obronne da się prowadzić bez finansowania.
Nawrocki próbował więc budować wizerunek twardego obrońcy suwerenności, ale w praktyce doprowadził do sytuacji, w której trzeba będzie powtarzać wielomiliardowe procedury przetargowe. To właśnie różnica między odpowiedzialnym państwem a polityką uprawianą pod media społecznościowe.
Najbardziej niepokojące jest jednak coś jeszcze. Weto pokazało sposób myślenia charakterystyczny dla części środowiska PiS: ważniejszy od skuteczności państwa staje się polityczny symbol. Nawet jeśli skutkiem jest paraliż procedur i opóźnianie zakupów dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obywateli.
Karol Nawrocki miał pokazać, że będzie prezydentem „stanowczym”. Coraz częściej pokazuje jednak coś zupełnie innego — polityczną lekkomyślność i brak wyobraźni dotyczącej skutków własnych decyzji.
Bo łatwo jest zawetować ustawę przed kamerami. Znacznie trudniej odpowiedzieć później za miliardowe konsekwencje tego gestu.
