W polskiej polityce łatwo jest ogłaszać wielkie plany. Znacznie trudniej jest doprowadzić je do etapu, na którym na plac budowy wjeżdżają koparki, a wykonawcy podpisują konkretne umowy. Dlatego zapowiedź rozpoczęcia we wrześniu prac budowlanych przy Porcie Polska, dawniej Centralnym Porcie Komunikacyjnym, należy uznać za jeden z największych sukcesów obecnego rządu.
Przez lata CPK funkcjonował przede wszystkim jako polityczny symbol. Dla jednych był dowodem ambitnego myślenia o rozwoju kraju, dla innych przykładem megalomanii i projektu pisanego bardziej pod potrzeby kampanii wyborczych niż realne potrzeby gospodarki. Dziś jednak kończy się etap politycznych deklaracji, a zaczyna etap realizacji.
Pełnomocnik rządu ds. budowy Portu Polska Maciej Lasek potwierdził, że budowa ma ruszyć już we wrześniu. Jak podkreślił, do końca sierpnia powinien zakończyć się proces wywłaszczeń gruntów objętych pierwszym etapem inwestycji. „Tam, gdzie mają się zacząć prace, spółka będzie musiała mieć nieskrępowany dostęp do gruntów” – zaznaczył. Dodał również, że „w ramach wywłaszczeń regularnie, w każdym tygodniu wypłacamy odszkodowania osobom, które są tymi wywłaszczeniami objęte”.
To właśnie ten fragment jest szczególnie istotny. Obecny rząd odziedziczył projekt znajdujący się między politycznym hasłem a realną inwestycją. Musiał uporządkować kwestie własnościowe, przeprowadzić procedury administracyjne, rozstrzygnąć przetargi oraz znaleźć sposób na pogodzenie interesu państwa z prawami mieszkańców terenów przeznaczonych pod budowę. To nie są działania widowiskowe. Nie przynoszą spektakularnych nagłówków. Są jednak niezbędne, jeśli wielkie projekty mają wyjść poza fazę prezentacji multimedialnych.
Warto przypomnieć, że jeszcze kilka miesięcy temu przeciwnicy rządu przekonywali, iż Donald Tusk zamierza całkowicie porzucić projekt CPK. Pojawiały się oskarżenia o sabotaż, likwidację inwestycji i rzekome działanie przeciw polskim interesom. Dziś te zarzuty brzmią wyjątkowo nieprzekonująco. Trudno mówić o likwidacji projektu, skoro podpisywane są umowy budowlane, kończą się procedury odwoławcze i wyznaczany jest termin rozpoczęcia prac.
Co więcej, obecny rząd zrobił coś, czego przez lata brakowało w dyskusji o CPK – poddał inwestycję ponownej analizie ekonomicznej i organizacyjnej. Nie przyjął za pewnik wszystkich wcześniejszych założeń, lecz próbował oddzielić polityczne ambicje od rzeczywistych potrzeb transportowych kraju. Efektem nie jest rezygnacja z projektu, ale jego uporządkowanie i dostosowanie do aktualnych warunków gospodarczych.
Port Polska ma obsługiwać początkowo 34 miliony pasażerów rocznie i być gotowy do dalszej rozbudowy. Jednocześnie inwestycja obejmuje nie tylko lotnisko, ale również system Kolei Dużych Prędkości. To właśnie ten element może w przyszłości okazać się równie ważny jak sam port lotniczy. Połączenie Warszawy, Łodzi i kolejnych regionów kraju nowoczesną infrastrukturą transportową może stać się impulsem rozwojowym na skalę niespotykaną od dekad.
Oczywiście nie oznacza to, że wszystkie problemy zostały rozwiązane. Przed inwestycją wciąż stoją ogromne wyzwania. Koszt przedsięwzięcia szacowany jest na 131,7 miliarda złotych do 2032 roku. Każda tak duża inwestycja niesie ryzyko opóźnień, wzrostu kosztów i komplikacji proceduralnych. Historia wielkich projektów infrastrukturalnych na całym świecie pokazuje, że sukces nigdy nie jest gwarantowany.
Nie zmienia to jednak faktu, że rozpoczęcie budowy będzie momentem przełomowym. Po latach politycznych sporów, wzajemnych oskarżeń i medialnych bitew projekt wreszcie przechodzi do fazy realizacji. To sukces nie dlatego, że inwestycję wymyśliła jedna czy druga partia. To sukces dlatego, że państwo polskie pokazuje zdolność do kontynuowania strategicznych przedsięwzięć niezależnie od zmieniających się układów politycznych.
Jeżeli we wrześniu rzeczywiście rozpoczną się prace budowlane, będzie to oznaczało, że rząd Donalda Tuska nie tylko nie zatrzymał jednej z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych w historii Polski, ale doprowadził ją do etapu, którego przez lata nie udało się osiągnąć mimo głośnych deklaracji. A w polityce liczą się przede wszystkim efekty.
