Przemysław Czarnek od dawna buduje swój polityczny wizerunek na konfrontacji, ostentacyjnej pewności siebie i retorycznej agresji. Tym razem jednak przeszedł samego siebie. Jego sejmowe wystąpienie było nie tyle ostrą polemiką z przeciwnikami, ile popisem politycznej egzaltacji, w której emocje całkowicie wyparły powagę, a slogany zastąpiły argumenty. Jeśli ktoś chciał zobaczyć, jak wygląda polityka sprowadzona do poziomu stadionowego okrzyku, wystarczyło posłuchać Czarnka.
Już początek wystąpienia pokazał, z jakim poziomem debaty mamy do czynienia. „Wam się klimat nie ocieplił. Wy macie pożar! Pożar! Palicie się po prostu!” — grzmiał z mównicy sejmowej. Trudno oprzeć się wrażeniu, że Czarnek coraz częściej myli parlament z wiecem wyborczym. Sejm, przynajmniej w teorii, powinien być miejscem wymiany argumentów, a nie areną dla politycznego stand-upu opartego na krzyku i prześmiewczych metaforach.
Najbardziej uderza jednak nie sam ton, ale intelektualna pustka tej wypowiedzi. Metafora „pożaru” ma robić wrażenie, ma budować poczucie chaosu po stronie przeciwników, lecz po chwili okazuje się, że za efektownym obrazem nie stoi niemal nic. Czarnek nie proponuje analizy, nie przedstawia konkretnej diagnozy systemowej, nie pokazuje alternatywy. Oferuje jedynie polityczne widowisko.
Jeszcze bardziej kompromitujący był fragment dotyczący afery szpitalnej. Czarnek mówił o „gigantycznych zarobkach człowieka bez kompetencji”, o „potężnym skandalu” oraz o „śmierci osób przez zaniedbania, przez chaos”. To poważne oskarżenia. W normalnej debacie publicznej tak ciężkie zarzuty wymagałyby maksymalnej precyzji i odpowiedzialności. Tymczasem Czarnek traktuje je jako paliwo dla kolejnego emocjonalnego monologu.
Szczególnie żenująco zabrzmiał fragment o „mumii Arłukowicza” i tomografie. To właśnie ten moment najlepiej pokazał problem z Czarnkiem. Mamy profesora, byłego ministra edukacji, człowieka, który teoretycznie powinien reprezentować pewien poziom intelektualnej dyscypliny. Zamiast tego dostajemy retorykę opartą na drwinie, insynuacji i taniutkich chwytach erystycznych. To już nawet nie jest brutalna polityka. To jest zwyczajna niepowaga.
Kulminacją wystąpienia była groźba: „Sprawiedliwość się zbliża – Prawo i Sprawiedliwość – i was z tego wszystkiego rozliczy.” Trudno o bardziej symptomatyczne zdanie. Czarnek po raz kolejny używa nazwy własnej partii jako politycznej pałki i moralnego stempla. W jego narracji „sprawiedliwość” nie jest bezstronnym działaniem instytucji państwa. Jest narzędziem partyjnego odwetu. To bardzo niebezpieczny sposób myślenia o demokracji.
Jeszcze bardziej kuriozalne było zapewnienie: „I nic wam nie pomoże.” To język, który bardziej pasuje do politycznych gróźb niż do parlamentarnej debaty. Nie słychać tu troski o standardy państwa prawa. Słychać satysfakcję z wizji przyszłego rewanżu. Czarnek nie przekonuje. Czarnek straszy.
Na końcu padło: „Przegracie wszystko, bo oszukaliście Polaków i rozwaliliście system!” Brzmi efektownie, ale po chwili pojawia się pytanie: kto właściwie „rozwalał system” przez osiem lat? Partia, której prominentnym przedstawicielem jest Czarnek, zostawiła po sobie głęboko spolaryzowane państwo, konflikt z instytucjami europejskimi, chaos w edukacji i erozję standardów debaty publicznej.
Największy problem z Czarnkiem nie polega nawet na jego poglądach. W demokracji ostre poglądy są rzeczą normalną. Problem polega na tym, że coraz częściej rezygnuje z powagi, jakiej wymaga jego pozycja. Krzyk zastępuje argument. Pogarda zastępuje rozmowę. Efekt zastępuje treść.
I właśnie dlatego jego ostatnie wystąpienie było tak wymowne. Nie pokazało siły PiS. Pokazało bezradność. Bo kiedy polityk ma do zaoferowania przede wszystkim hałas, zwykle oznacza to, że zabrakło mu czegoś znacznie ważniejszego — poważnych argumentów.
