Przemysław Czarnek po raz kolejny udowodnił, że w polskiej polityce widzi dla siebie przede wszystkim rolę prowokatora. Zamiast rzeczowej debaty o niepokojących doniesieniach ze Szpitala Południowego, kandydat PiS na premiera postanowił sięgnąć po język pogardy, obelg i politycznego teatru. Jego słowa nie były próbą wyjaśnienia problemu. Były pokazem agresji, która ma zastąpić argumenty.
„To są patusy” — rzucił Czarnek, odnosząc się do polityków Koalicji Obywatelskiej. Następnie poszedł jeszcze dalej: „Platforma Obywatelska to są patusy warszawskie”. Trudno o bardziej wymowny przykład degrengolady języka publicznego. Człowiek, który aspiruje do stanowiska premiera, zamiast przedstawiać rozwiązania, operuje słownictwem rodem z internetowej pyskówki.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o kwestię stylu, choć styl w polityce ma znaczenie. Chodzi o coś znacznie poważniejszego: Czarnek próbuje sprowadzić poważną debatę o funkcjonowaniu ochrony zdrowia do poziomu ulicznej awantury. To metoda dobrze znana z politycznego repertuaru PiS. Gdy fakty są złożone, najlepiej uprościć przekaz do emocjonalnego hasła, wskazać wroga i podgrzać gniew własnego elektoratu.
Sprawa Szpitala Południowego niewątpliwie wymaga rzetelnego wyjaśnienia. Jeśli dochodziło do nadużyć, preferencyjnego traktowania polityków czy nieprawidłowości w dokumentacji medycznej, opinia publiczna ma prawo znać prawdę. Ale między dochodzeniem prawdy a politycznym linczem istnieje fundamentalna różnica. Czarnek tej różnicy nie uznaje — albo świadomie ją zaciera.
Szczególnie uderza skala hipokryzji. Polityk PiS mówi dziś o „poziomie patologii”, który „przerasta wszystkie nasze wyobrażenia”. Trudno nie zapytać: czy naprawdę mówi to przedstawiciel ugrupowania, które przez osiem lat uczyniło z państwa instrument partyjnej dominacji? Czy to nie PiS doprowadził do bezprecedensowego chaosu instytucjonalnego, upolitycznienia spółek skarbu państwa i podporządkowywania kolejnych obszarów życia publicznego partyjnemu interesowi?
Jeszcze bardziej niepokojące są wypowiedzi Czarnka dotyczące prokuratury. „Nie bójcie się Giertychów” — apeluje. Następnie mówi o „15 wpisach na X-ie jakiegoś szaleńca”. To już nie jest zwykła polityczna złośliwość. To próba delegitymizowania osób i instytucji poprzez etykietowanie, ośmieszanie i odczłowieczanie przeciwników.
To właśnie w tym tkwi polityczny problem Czarnka. On nie prowadzi sporu — on prowadzi kampanię permanentnej delegitymizacji. Każdy, kto nie stoi po stronie PiS, staje się w tej narracji albo „patusem”, albo „szaleńcem”, albo elementem spisku. Taki sposób myślenia nie buduje wspólnoty politycznej. On ją rozsadza od środka.
Co więcej, Czarnek najwyraźniej nie zauważa, że tego rodzaju retoryka coraz słabiej działa poza najtwardszym elektoratem PiS. Coraz więcej Polaków ma dość polityki opartej na nieustannym podkręcaniu emocji i produkowaniu wrogów. Obywatele oczekują od klasy politycznej powagi, kompetencji i odpowiedzialności — zwłaszcza gdy mowa o ochronie zdrowia, śmierci pacjentów czy funkcjonowaniu prokuratury.
Problem Przemysława Czarnka polega na tym, że jego polityczna tożsamość została niemal całkowicie zbudowana na konflikcie. On potrzebuje awantury, bo w spokojnej, merytorycznej debacie traci swój podstawowy atut — zdolność dominowania przestrzeni medialnej za pomocą skandalu.
Dlatego jego słowa o Szpitalu Południowym mówią dziś więcej o nim samym niż o samej aferze. Pokazują polityka, który nie szuka prawdy, lecz okazji do ataku. Pokazują człowieka, dla którego brutalność języka stała się narzędziem budowania kapitału politycznego.
A to powinno budzić niepokój. Bo państwo nie potrzebuje premiera, który krzyczy najgłośniej. Potrzebuje przywódcy, który potrafi ważyć słowa, rozumieć złożoność problemów i szanować instytucje. Czarnek pokazuje dziś dokładne przeciwieństwo tych cech.
