Przemysław Czarnek od lat buduje swój polityczny kapitał na hałasie, konflikcie i nieustannej eskalacji emocji. Jego wystąpienie w Kłodzku tylko potwierdziło to, co dla wielu obserwatorów polskiej polityki stało się już oczywiste: były minister edukacji nie jest zainteresowany debatą, argumentami ani odpowiedzialnością za słowo. Interesuje go przede wszystkim polityczny spektakl — im głośniejszy, im brutalniejszy, tym lepiej. Problem polega na tym, że ten spektakl coraz częściej przypomina farsę, a momentami zwyczajnie kompromituje jego autora.
Czarnek po raz kolejny postawił na retorykę gniewu i oskarżeń. Zamiast merytorycznej rozmowy o realnych problemach mieszkańców Dolnego Śląska usłyszeliśmy dobrze znany repertuar PiS: obwinianie rządu Donalda Tuska za wszystko, straszenie przeciwnikami politycznymi i budowanie atmosfery moralnego upadku państwa. To polityka oparta na prostym mechanizmie — im słabsze argumenty, tym głośniejszy krzyk.
Nic dziwnego, że na tę retorykę ostro odpowiedział minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński. Jego reakcja była celna, bo uderzała w sedno problemu — w hipokryzję PiS. Kierwiński zapytał wprost: „Czy Czarnek i Kaczyński przeprosili w Kłodzku za uszkodzenie zapory w pobliskim Stroniu?”. To pytanie powinno wybrzmieć znacznie mocniej w debacie publicznej. Bo zanim politycy PiS po raz kolejny zaczną pouczać innych, warto przypomnieć ich własną odpowiedzialność za konkretne zaniedbania.
Najmocniejsze w wypowiedzi Kierwińskiego było jednak zdanie: „Zapora przetrwała 100 lat – nie przetrwała Kaczyńskich i Czarnków”. To nie tylko błyskotliwa riposta. To brutalnie trafna diagnoza stylu rządzenia, który PiS pozostawił po sobie. Instytucje publiczne, infrastruktura, służby państwowe — wszystko to przez lata było podporządkowywane logice politycznej lojalności. Kompetencje schodziły na drugi plan, liczyło się przede wszystkim to, kto jest „swój”.
I właśnie dlatego dzisiejsze moralizatorskie wystąpienia Czarnka brzmią tak fałszywie. Trudno traktować poważnie polityka, który z jednej strony kreuje się na bezkompromisowego recenzenta państwa, a z drugiej reprezentuje formację mającą za sobą długą listę błędów, zaniedbań i decyzji podejmowanych według partyjnego klucza.
Równie trafnie odpowiedziała rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka, pisząc o „politycznym cyrku obwoźnym”. To określenie może wydawać się ostre, ale trudno znaleźć lepsze. Czarnek rzeczywiście coraz częściej sprawia wrażenie polityka, który podróżuje od wiecu do wiecu z tym samym repertuarem: dużo emocji, dużo oskarżeń, minimum faktów. Jak zauważyła Gałecka, „strategia bez zmian: dużo hałasu, manipulacje i rozpaczliwa próba odwrócenia uwagi od faktów”.
W tym właśnie tkwi sedno problemu. Polityka Czarnka nie polega na sporze o rzeczywistość, lecz na próbie jej zagłuszenia. Gdy fakty są niewygodne, trzeba podnieść głos. Gdy liczby przeczą narracji, trzeba stworzyć nową narrację. Gdy odpowiedzialność wraca do własnego obozu, trzeba wskazać nowego winnego.
Dlatego szczególnie ważne są słowa Gałeckiej: „Prawdy nie da się zakrzyczeć. Bronią jej twarde dowody i liczby”. To zdanie powinno stać się mottem każdej odpowiedzialnej debaty publicznej. Demokracja nie może funkcjonować w świecie permanentnego krzyku. Potrzebuje faktów, odpowiedzialności i minimum intelektualnej uczciwości.
Przemysław Czarnek wydaje się jednak podążać w dokładnie przeciwnym kierunku. Coraz częściej sprawia wrażenie polityka, który uznał, że agresja sama w sobie jest politycznym programem. Problem w tym, że krzyk nie zastąpi kompetencji, a teatralne oburzenie nie naprawi państwa.
Marcin Kierwiński pokazał w tej sprawie coś, czego w polskiej polityce wciąż brakuje — spokojną, ale stanowczą odpowiedź opartą na faktach. I właśnie dlatego jego głos wybrzmiał mocniej niż kolejna tyrada Czarnka. Bo prawda, nawet wypowiedziana spokojnie, ma większą siłę niż najbardziej teatralny polityczny wrzask.
