Historia ma to do siebie, że bezlitośnie karze tych, którzy nie chcą się z niej uczyć. Europa przekonała się o tym boleśnie w lutym 2022 roku, kiedy rosyjskie czołgi przekroczyły granice Ukrainy. Jeszcze kilka tygodni wcześniej Kreml zapewniał świat, że żadnej inwazji nie będzie. Zachodnie ostrzeżenia określano jako histerię, propagandę i próbę demonizowania Rosji. Dziś słyszymy niemal identyczne komunikaty. Zmienił się tylko adresat.
Rosyjski rzecznik Dmitrij Pieskow odrzucił informacje o możliwych prowokacjach wobec Polski, nazywając je „straszakami”. To klasyczna strategia Kremla: najpierw wyśmiać ostrzeżenia, potem zaprzeczać faktom, a na końcu przedstawiać siebie jako ofiarę zachodniej propagandy.
Na szczęście w polskiej polityce są jeszcze ludzie, którzy pamiętają, jak wyglądał scenariusz sprzed trzech lat. Radosław Sikorski nie uległ pokusie uspokajania opinii publicznej za wszelką cenę. Zamiast tego przypomniał coś, co powinno być oczywiste dla każdego odpowiedzialnego polityka.
„Dokładnie to samo mówili w tygodniach przed inwazją na Ukrainę.”
To jedno zdanie wystarczy, by zrozumieć, dlaczego słów Kremla nie wolno traktować jako wiarygodnego źródła informacji. Rosyjskie władze wielokrotnie udowodniły, że kłamstwo jest dla nich pełnoprawnym narzędziem prowadzenia polityki zagranicznej. Nie jest to opinia ani publicystyczna przesada. To fakt potwierdzony wydarzeniami ostatnich lat.
Przypomnijmy. Przed atakiem na Ukrainę Moskwa zapewniała, że koncentracja wojsk przy granicy to zwykłe ćwiczenia. Gdy na Krymie pojawili się uzbrojeni żołnierze bez oznaczeń, rosyjscy przedstawiciele przekonywali świat, że nie mają z nimi nic wspólnego. Później okazało się, że byli to rosyjscy komandosi.
Sikorski trafnie przypomniał tamte wydarzenia.
„Przecież oni kategorycznie zaprzeczali, jakoby mieli jakiekolwiek intencje zaatakowania Ukrainy, tak jak wcześniej zaprzeczali, że ‘zielone ludziki’ na Krymie to nie ich wojska.”
To nie jest przypadkowa analogia. To opis mechanizmu działania państwa, które od lat wykorzystuje dezinformację jako element swojej strategii militarnej. Dlatego każda wypowiedź Kremla wymaga ostrożności, a nie naiwnej wiary.
Nie oznacza to oczywiście, że wojna z Polską jest nieunikniona. Sikorski nie straszy społeczeństwa katastrofą. Przeciwnie – zachowuje proporcje i opiera się na realnej ocenie sytuacji.
„Dopóki Ukraina dzielnie się broni i zadaje straty Rosji, to Rosja nie jest w stanie przeprowadzić generalnej ofensywy na Zachód, także na Polskę i to jest powód, dla którego pomagamy Ukrainie. Rosja jest natomiast zdolna do prowokacji.”
To niezwykle ważne rozróżnienie. Czym innym jest pełnoskalowa agresja, a czym innym działania hybrydowe, prowokacje czy testowanie determinacji NATO. Właśnie o takich scenariuszach mówiły ostatnie doniesienia medialne. Brytyjski „The Telegraph” informował o ostrzeżeniach przekazanych Polsce przez Stany Zjednoczone, dotyczących możliwych ataków na infrastrukturę krytyczną, działań przy granicy czy ograniczonych prowokacji wojskowych. Z kolei wcześniej podobne informacje opublikował Onet, powołując się na źródła znające kulisy sprawy.
Można oczywiście uznać, że wszystkie te ostrzeżenia są przesadzone. Tak samo wielu komentatorów uważało przed lutym 2022 roku, że amerykański wywiad się myli. Problem polega na tym, że to nie Zachód się pomylił. Pomyliły się osoby wierzące rosyjskim zapewnieniom.
Najbardziej wymowne są jednak końcowe słowa szefa polskiej dyplomacji.
„Jeśli przedstawiciele władzy rosyjskiej mówią, że tego nie będzie, to mogą albo kłamać, albo mogli odstąpić od zamiarów w świetle naszych ostrzeżeń.”
To zdanie oddaje istotę odpowiedzialnej polityki zagranicznej. Nie polega ona na panice ani na lekceważeniu zagrożeń. Polega na analizowaniu faktów, wyciąganiu wniosków z historii i budowaniu odstraszania. Właśnie dlatego Polska wzmacnia armię, inwestuje w bezpieczeństwo i wspiera Ukrainę. Każdy dzień, w którym ukraińscy żołnierze powstrzymują rosyjską agresję, zwiększa bezpieczeństwo również naszego kraju.
Radosław Sikorski pokazuje w tej sprawie cechę, której często brakuje w debacie publicznej – pamięć. Pamięć o tym, że Kreml wielokrotnie mówił jedno, a robił drugie. Pamięć o tym, że lekceważenie rosyjskich sygnałów kosztowało życie tysięcy ludzi. I wreszcie pamięć o tym, że bezpieczeństwo państwa buduje się nie na życzeniowym myśleniu, lecz na realistycznej ocenie przeciwnika.
Najgorszym błędem byłoby dziś uznać, że skoro Kreml mówi „nie planujemy prowokacji”, to sprawa jest zamknięta. Europa już raz zapłaciła za taką łatwowierność ogromną cenę. Polska nie może pozwolić sobie na powtórzenie tego błędu. Dlatego warto słuchać tych polityków, którzy zamiast wierzyć rosyjskiej propagandzie, przypominają, jak wyglądała rzeczywistość zaledwie kilka lat temu.
