Rosyjska rakieta manewrująca Ch-101, zdolna do przenoszenia nawet głowicy jądrowej, spadła na terytorium Polski. To wydarzenie bez wątpienia należy traktować z najwyższą powagą. Państwo powinno wyjaśnić wszystkie okoliczności incydentu, ocenić działanie służb i wyciągnąć wnioski. Tak właśnie wygląda odpowiedzialna polityka bezpieczeństwa.
Jarosław Kaczyński wybrał jednak inną drogę.
Prezes Prawa i Sprawiedliwości niemal natychmiast ogłosił w mediach społecznościowych: „To kompromitacja! Państwo Tuska zawiodło na całej linii. Dzisiaj nikt nie może czuć się bezpiecznie”. W jego ocenie fakt, że dziennikarze pojawili się na miejscu wcześniej niż Żandarmeria Wojskowa, miał być dowodem całkowitej niewydolności państwa.
Problem polega na tym, że zamiast spokojnie poczekać na ustalenia i rzetelną ocenę działań służb, Kaczyński po raz kolejny wykorzystał dramatyczne wydarzenie do natychmiastowego politycznego ataku.
To charakterystyczny sposób uprawiania polityki przez prezesa PiS. Każdy kryzys staje się okazją do wygłoszenia oskarżenia, jeszcze zanim znane są wszystkie fakty. Zamiast odpowiedzialności – błyskawiczny wyrok. Zamiast analizy – polityczny komunikat.
Tymczasem bezpieczeństwo państwa nie jest kampanią wyborczą.
Oczywiście można zadawać pytania. Czy system ostrzegania mieszkańców zadziałał właściwie? Czy służby pojawiły się wystarczająco szybko? Czy procedury wymagają zmian? Wszystkie te kwestie powinny zostać szczegółowo przeanalizowane. W demokratycznym państwie takie pytania są nie tylko dopuszczalne, ale wręcz konieczne.
Jednak czym innym jest domaganie się wyjaśnień, a czym innym ogłaszanie, że „państwo zawiodło na całej linii”, zanim zakończy się jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające.
Szczególnie zaskakujące są takie słowa właśnie z ust Jarosława Kaczyńskiego. Trudno zapomnieć, że podczas ośmiu lat rządów PiS Polska również doświadczała incydentów związanych z naruszeniem swojej przestrzeni powietrznej. Najbardziej znanym przypadkiem była rosyjska rakieta, która przeleciała przez znaczną część kraju i została odnaleziona dopiero po wielu miesiącach przez przypadkową osobę spacerującą po lesie pod Bydgoszczą. Wówczas opinia publiczna również zadawała pytania o skuteczność systemów wykrywania, przepływ informacji i reakcję odpowiedzialnych instytucji.
Czy wtedy Jarosław Kaczyński mówił o „kompromitacji państwa”? Czy domagał się równie stanowczych rozliczeń własnego rządu?
To właśnie ten kontrast najbardziej rzuca się w oczy. Kiedy odpowiedzialność spoczywa na przeciwnikach politycznych, każde potknięcie urasta do rangi katastrofy państwowej. Kiedy podobne problemy pojawiały się za rządów PiS, ton wypowiedzi był zdecydowanie bardziej powściągliwy.
Takie podejście trudno nazwać konsekwentnym.
Niepokoi również język, którym posługuje się prezes PiS. Zdanie, że „nikt nie może czuć się bezpiecznie”, ma ogromny ciężar emocjonalny. W sytuacji, gdy społeczeństwo z niepokojem śledzi informacje o wojnie za wschodnią granicą, politycy powinni ważyć każde słowo. Krytyka władz jest potrzebna, ale nie powinna prowadzić do nieuzasadnionego wzmacniania społecznego lęku.
Rolą odpowiedzialnego przywódcy jest uspokajanie nastrojów, gdy nie ma podstaw do paniki, oraz stanowcze reagowanie tam, gdzie rzeczywiście doszło do zaniedbań. Opozycja ma obowiązek patrzeć władzy na ręce, ale równie ważnym obowiązkiem jest niepodważanie zaufania obywateli do państwa wyłącznie dlatego, że przynosi to polityczne korzyści.
Nie oznacza to, że rząd Donalda Tuska powinien zostać zwolniony z odpowiedzialności. Jeśli zawiodły procedury, trzeba je poprawić. Jeśli doszło do błędów organizacyjnych, należy je wskazać i wyciągnąć konsekwencje. Tak działa sprawne państwo.
Jarosław Kaczyński zdaje się jednak preferować inną metodę. Zamiast poczekać na ustalenia ekspertów, od razu ogłasza polityczny werdykt. Zamiast wspierać spokojną debatę o bezpieczeństwie, buduje narrację o całkowitej zapaści państwa.
Bezpieczeństwo Polski jest zbyt poważną sprawą, by wykorzystywać je jako broń w codziennej wojnie partyjnej. Rosyjskie rakiety stanowią realne zagrożenie. Polityczna przesada i wzajemne oskarżenia już nie. One jedynie pogłębiają podziały i sprawiają, że każda sytuacja kryzysowa staje się kolejnym rozdziałem niekończącej się kampanii wyborczej.
