Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski ostro skomentował zapowiedzi liderki AfD Alice Weidel dotyczące wyjścia Niemiec ze strefy Schengen oraz rezygnacji ze wspólnej europejskiej waluty. Jego reakcja była jednak czymś więcej niż tylko komentarzem do niemieckiej polityki. Sikorski wykorzystał sprawę AfD, by uderzyć także w Prawo i Sprawiedliwość i pokazać, do czego może prowadzić logika narodowego egoizmu, którą partia Jarosława Kaczyńskiego od lat przedstawia jako obronę suwerenności.
W niedzielnym wywiadzie dla niemieckiej telewizji Weidel przedstawiła propozycję zasadniczej zmiany polityki Berlina wobec Unii Europejskiej. Liderka AfD opowiedziała się za wyjściem Niemiec ze strefy Schengen, łącząc ten postulat bezpośrednio z polityką migracyjną. – Zamkniemy granice, wyjdziemy też z Schengen, aby tacy ludzie, jak ci z Ceuty, nie przyszli do nas. Tę umowę należy wypowiedzieć – powiedziała.
AfD chce również odejścia od euro. Weidel powtórzyła w ten sposób jeden z najważniejszych postulatów swojej partii. – Euro stało się niestabilną walutą – stwierdziła. Jej zdaniem Niemcy więcej zyskałyby, pozostając przy własnej walucie. – Niemcom powodziło się przed przyjęciem euro znacznie lepiej. Widzimy szeroką pauperyzację pracujących warstw społeczeństwa – przekonywała.
Do tych słów odniósł się szef polskiej dyplomacji. Radosław Sikorski zwrócił uwagę, że realizacja zapowiedzi Weidel miałaby poważne skutki nie tylko dla Niemiec i całej Unii Europejskiej, lecz także bezpośrednio dla Polski.
„Przywrócenie stałych kontroli na granicach Niemiec będzie miało poważne konsekwencje, także gospodarcze, dla Polski. Ale nasi nacjonaliści nie kalkulują, co się stanie, gdy inni zaczną działać tak samolubnie, jak oni postulują. Przecież »AfD« to taki niemiecki PiS” – napisał Sikorski na platformie X.
To porównanie jest ostre, ale trafia w słaby punkt polityki PiS. Przez lata partia Kaczyńskiego budowała przekaz oparty na przekonaniu, że państwa narodowe powinny przede wszystkim kierować się własnym interesem, a wspólne europejskie mechanizmy zbyt często ograniczają suwerenność. Problem zaczyna się wtedy, gdy tę samą zasadę przyjmują inni.
Jeżeli Niemcy rzeczywiście zdecydowałyby się na trwałe zamknięcie granic i ograniczenie swobody przepływu, Polska odczułaby to bardzo szybko. Rosłyby koszty transportu, pojawiałyby się kolejki na granicach, ucierpiałyby firmy powiązane z niemieckim rynkiem, a codzienne funkcjonowanie wielu mieszkańców zachodniej Polski stałoby się trudniejsze. Nagle okazałoby się, że Schengen nie jest żadnym „brukselskim wymysłem”, lecz jednym z fundamentów polskiej gospodarki i codziennego życia.
I właśnie tego PiS często nie chce dostrzec. Nacjonalizm brzmi atrakcyjnie, dopóki dotyczy własnego państwa. Gdy jednak większy i silniejszy sąsiad zaczyna kierować się wyłącznie własnym interesem, rachunek staje się znacznie mniej wygodny. Rosnące poparcie dla AfD sprawia przy tym, że nie są to już wyłącznie teoretyczne rozważania. We wrześniu odbędą się wybory do parlamentów krajowych w Saksonii-Anhalcie, Meklemburgii-Pomorzu Przednim i Berlinie. W części badań AfD prowadzi, a w Saksonii-Anhalcie jej przewaga nad CDU jest bardzo duża.
To powinno być dla PiS ostrzeżeniem. Partia, która przez lata krytykowała pogłębianie europejskiej integracji i stawiała na narodową suwerenność, może dziś zobaczyć, jak wygląda taka polityka w wykonaniu Niemiec. I zapewne nie spodoba jej się ten obraz.
Sikorski trafnie wskazuje więc na zasadniczą sprzeczność. PiS chce Europy państw kierujących się przede wszystkim własnym interesem, ale jednocześnie oczekuje, że Niemcy będą uwzględniały interes Polski. Tych dwóch rzeczy nie da się łatwo pogodzić. AfD pokazuje, jak może wyglądać Europa zbudowana według recepty narodowych populistów. I właśnie dlatego dla PiS jest to lustro wyjątkowo niewygodne.
