Prawo i Sprawiedliwość może próbować przedstawiać aferę wokół Zondacrypto jako kolejną polityczną burzę, która przez kilka dni będzie żyła w mediach, a potem zostanie przykryta następnym konfliktem. Tyle że tym razem sprawa wygląda znacznie poważniej. Nie chodzi już bowiem o niefortunną wypowiedź posła, kompromitujący wpis w internecie czy nawet kolejną historię o partyjnych nominacjach. Chodzi o pytanie, czy ludzie związani z PiS utrzymywali relacje z przedstawicielami biznesu zainteresowanego konkretnymi rozwiązaniami prawnymi i czy relacje te mogły mieć wpływ na działania polityczne.
Według ustaleń TVN24 poseł PiS Michał Moskal i były funkcjonariusz CBA Artur Chodziński spotkali się 7 sierpnia 2025 roku na Ibizie z Przemysławem Kralem, prezesem Zondacrypto. Jak podała stacja, rezerwację przelotu i noclegu Moskala miał opłacić Chodziński, który przez wiele miesięcy pracował dla Krala. Moskal zapewnia, że spotkanie nie miało charakteru korupcyjnego i że ani on, ani związane z nim organizacje nie otrzymały od Krala pieniędzy. „Nie przyjęliśmy od nich ani złotówki” – oświadczył poseł.
To istotne zastrzeżenie. Nie ma podstaw, by bez dowodów uznawać Moskala za winnego przestępstwa. Ale równie absurdalne byłoby udawanie, że cała historia sprowadza się do przypadkowej rozmowy dwóch ludzi podczas wakacji. Tym bardziej że sprawa pojawia się w kontekście sporu o regulacje rynku kryptowalut, aktywności polityków PiS oraz późniejszego weta prezydenta.
Krzysztof Gawkowski formułuje pod adresem PiS niezwykle ciężkie oskarżenia. „Ludzie PiS-u kręcili duże lody na kryptoaktywach” – powiedział w Polsat News. Stwierdził również, że politycy partii próbują dziś „umyć od tego ręce”, dodając: „Nie da się umyć takich rąk”. Są to słowa politycznego przeciwnika i muszą zostać potraktowane jako zarzuty, a nie ustalone fakty. Problem PiS polega jednak na tym, że partia musi teraz przedstawić przekonujące odpowiedzi na pytania, które te zarzuty wywołują.
I tu właśnie zaczyna się kryzys znacznie większy niż wizerunkowy.
PiS przez lata przedstawiało się jako partia stojąca przeciwko „układom”, nieformalnym powiązaniom biznesu z polityką i wpływowym grupom interesu. Cała moralna przewaga, którą próbował budować Jarosław Kaczyński, opierała się na przekonaniu, że jego ludzie mogą być czasem brutalni politycznie, ale reprezentują państwo przeciwko szemranym interesom.
Jeżeli więc teraz pojawia się choćby podejrzenie, że przedsiębiorcy zainteresowani kształtem prawa mogli mieć wyjątkowo łatwy dostęp do ludzi PiS, nie jest to dla tej partii zwykła rysa na wizerunku. To uderzenie w samo centrum jej politycznej legendy.
Gawkowski trafnie wskazuje na jeszcze jeden problem. „Żaden polski polityk nie lata na Ibizę, żeby spotykać się i rozmawiać o tym, jak ma wyglądać prawo, kto ma komu przelewać pieniądze” – mówił. Można kwestionować emocjonalny język wicepremiera, ale trudno nie zauważyć, że okoliczności spotkania wymagają szczegółowego wyjaśnienia. Kto je zorganizował? Kto płacił? O czym dokładnie rozmawiano? Czy później dochodziło do kolejnych kontaktów? Czy z biznesem kryptowalutowym wiązały się jakiekolwiek przepływy pieniędzy do fundacji, organizacji albo środowisk związanych z politykami?
Na te pytania PiS musi odpowiedzieć dokumentami, a nie konferencją prasową o „ataku Tuska”. Najgorszym rozwiązaniem byłaby znana z poprzednich lat strategia: zaprzeczyć wszystkiemu, zaatakować media, zakwestionować prokuraturę i przeczekać. W tej sprawie przeczekiwanie może tylko wzmacniać podejrzenia.
Bo jeżeli okaże się, że Ibiza była jedynie prywatnym spotkaniem bez dalszych konsekwencji, PiS powinno być najbardziej zainteresowane szybkim i pełnym wyjaśnieniem sprawy. Jeżeli jednak śledztwo pokaże szerszą sieć kontaktów między politykami, biznesem kryptowalutowym i procesem legislacyjnym, wówczas nie będziemy już mówić o „aferze Moskala”. Będziemy mówić o pytaniu, czy partia, która przez dwie dekady obiecywała Polakom walkę z układami, sama nie stała się częścią jednego z nich.
I właśnie dlatego PiS ma dziś problem dużo większy niż kryzys wizerunkowy. Ma problem z wiarygodnością całej opowieści, na której zbudowało swoją władzę.
