Mateusz Morawiecki po raz kolejny występuje w roli człowieka, który ma gotową odpowiedź na każdy problem państwa. Tym razem chodzi o Nuclear Sharing i wypowiedź wiceministra obrony Pawła Zalewskiego. Były premier natychmiast ogłosił „blamaż”, „fatalny sygnał” dla sojuszników i zagrożenie dla wieloletniej pracy nad bezpieczeństwem Polski. Problem w tym, że Morawiecki bardzo często i bardzo chętnie wypowiada się z absolutną pewnością także o sprawach, które są znacznie bardziej skomplikowane, niż sugerują jego internetowe tyrady.
Zalewski rzeczywiście powiedział coś niefortunnego. Wiceminister MON oznajmił, że Polska nie chce mieć głowic jądrowych na swoim terytorium, choć stanowisko rządu wobec programu Nuclear Sharing pozostaje inne. Władysław Kosiniak-Kamysz szybko zresztą sprawę wyjaśnił, podkreślając, że „Polska jest niezmiennie zainteresowana udziałem w programie NATO Nuclear Sharing”. Można więc mówić o komunikacyjnym bałaganie. Trudniej jednak z pełną powagą twierdzić, że jedna wypowiedź urzędnika zachwiała strategiczną pozycją Polski w NATO.
Morawiecki nie miał takich oporów. „Ministerstwo Głupich Kroków – trudno inaczej nazwać wczorajszy blamaż kierownictwa MON” – napisał. Dalej przekonywał, że wystarczy „jedno zdanie wysokiego przedstawiciela MON”, aby wysłać „fatalny sygnał do naszych sojuszników” i zrobić „prezent naszym przeciwnikom”. Brzmi efektownie, ale polityka odstraszania nuklearnego nie działa jak kurs akcji, który załamuje się po jednym niefortunnym zdaniu.
Nuclear Sharing to skomplikowany mechanizm polityczny i wojskowy. Obejmuje konsultacje, planowanie, zdolności wojskowe, infrastrukturę, procedury oraz relacje między sojusznikami. Rozmieszczenie amerykańskiej broni jądrowej jest tylko jednym z jego elementów. Jeszcze w lipcu 2026 roku szef BBN informował po rozmowach z przedstawicielem Pentagonu o otwartości USA na dołączenie Polski do programu. Trudno uwierzyć, że miesiące czy lata rozmów strategicznych miałyby zostać przekreślone przez jeden medialny skrót.
A właśnie tak działa retoryka Morawieckiego. Najpierw bierze realny problem, następnie maksymalnie zwiększa jego skalę, a na końcu przedstawia siebie i PiS jako jedynych ludzi rozumiejących powagę sytuacji. „Lata budowania pozycji Polski można osłabić w kilka sekund” – ostrzega były premier. Można, ale do takiego twierdzenia wypadałoby jeszcze przedstawić dowód, że dokładnie to się wydarzyło.
Morawiecki przypisuje sobie przy tym rolę specjalisty od praktycznie wszystkiego: od gospodarki i energetyki, przez migrację, po strategię nuklearną. Tymczasem bycie byłym premierem nie daje automatycznie kompetencji eksperckich w każdej dziedzinie. W polityce bezpieczeństwa szczególnie łatwo pomylić mocne słowa z wiedzą. Fachowcy zajmujący się odstraszaniem nuklearnym zwykle są znacznie ostrożniejsi, bo wiedzą, ile zależy od szczegółów, procedur i poufnych ustaleń.
Nie oznacza to, że Zalewski nie zasługuje na krytykę. Zasługuje. Wiceminister obrony powinien w sprawach tej wagi mówić precyzyjnie i zgodnie z oficjalną linią rządu. Jeśli jego wypowiedź wymagała natychmiastowego prostowania przez ministra obrony, to znaczy, że popełniono błąd. Ale błąd komunikacyjny nie musi automatycznie oznaczać strategicznej katastrofy.
Morawiecki mógł powiedzieć po prostu, że MON powinno pilnować spójności komunikatów. Zamiast tego znów wybrał wielkie słowa o blamażu, przeciwnikach i latach pracy niszczonych w kilka sekund. To dobrze znany styl byłego premiera: maksimum pewności, minimum wątpliwości.
W sprawach bezpieczeństwa państwa taka poza nie jest jednak oznaką kompetencji. Czasem przeciwnie. Człowiek, który naprawdę rozumie złożoność problemu, zwykle wie również, czego nie wie. Morawiecki tej pokusy najwyraźniej nadal nie potrafi sobie odmówić.
