Prawo i Sprawiedliwość najwyraźniej uznało, że najlepszą metodą obrony jest natychmiastowe przejście do ataku. Afera Zondacrypto dopiero zaczyna odsłaniać kolejne polityczne wątki, a politycy PiS już zapowiadają powołanie komisji śledczej. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie jedna zasadnicza okoliczność: ugrupowanie Jarosława Kaczyńskiego próbuje przedstawić się jako bezstronny śledczy w sprawie, w której samo musi odpowiedzieć na coraz więcej niewygodnych pytań.
„Potwierdzam to, że rzeczywiście Prawo i Sprawiedliwość zamierza złożyć wniosek o powołanie komisji śledczej dotyczącej afery Zondacrypto” – zapowiedział Paweł Lisiecki. Mateusz Morawiecki poszedł jeszcze dalej. „Chcemy wyjaśnienia wszystkiego. Co który polityk robił. Co wiedział Donald Tusk o tej aferze. Od kiedy wiedział” – powiedział były premier.
Oczywiście, wszystko należy wyjaśnić. Także to, co wiedział Tusk. Tyle że komisja śledcza nie może zostać sprowadzona do wygodnego dla PiS przesłuchania obecnego premiera. Jeśli rzeczywiście ma powstać, powinna zacząć od odtworzenia całej historii politycznych kontaktów, decyzji i działań dotyczących Zondacrypto oraz regulacji rynku kryptowalut. Bez względu na to, dokąd doprowadzi ślad.
I właśnie tego PiS powinien obawiać się najbardziej.
Szczególnego znaczenia nabiera bowiem sprawa ustawy o rynku kryptoaktywów, którą prezydent Karol Nawrocki wetował aż trzykrotnie. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiedział już ponowne głosowanie nad wetem, o co zwrócił się Donald Tusk. Dyskusja przestała dotyczyć abstrakcyjnego sporu o zakres państwowych regulacji. W tle znajduje się realna afera, pieniądze tysięcy ludzi i postępowania prowadzone przez organy ścigania.
Czarzasty użył słów niezwykle mocnych. „Odrzucenie tego weta to jest odrzucenie działań mafijnych z morderstwem w tle. To jest odrzucenie łapownictwa w stosunku do partii politycznych i w stosunku do ludzi” – mówił marszałek Sejmu. Następnie zwrócił się bezpośrednio do prezydenta: „Panie prezydencie, nie wiem, co motywowało panem, że trzy razy pan wetował tę ustawę. Coraz więcej faktów wskazuje na to, że mógł pan to robić nieprzypadkowo”.
To poważne oskarżenie i właśnie dlatego wymaga wyjaśnienia, a nie kolejnej wojny na konferencje prasowe.
Jeżeli PiS chce komisji, niech ją poprze bez stawiania warunków dotyczących tego, kogo wolno przesłuchiwać i jakie okresy badać. Niech przed kamerami zeznają politycy obecnej koalicji, ale również politycy PiS, osoby związane z kancelarią prezydenta oraz wszyscy, którzy uczestniczyli w podejmowaniu decyzji dotyczących regulacji rynku kryptowalut. Niech pokazane zostaną dokumenty, kontakty, spotkania i przepływy pieniędzy. Wtedy dopiero będzie można mówić o prawdziwym „wyjaśnieniu wszystkiego”.
Problem PiS polega na tym, że przez lata partia przyzwyczaiła Polaków do zupełnie innego modelu politycznej odpowiedzialności. Kiedy pojawiała się niewygodna sprawa, zamiast odpowiedzi często następował kontratak: oskarżyć przeciwnika, stworzyć alternatywną narrację, przenieść zainteresowanie mediów gdzie indziej. Zapowiedź komisji Zondacrypto zaczyna niebezpiecznie przypominać ten sam mechanizm.
Morawiecki pyta dziś: „Co wiedział Donald Tusk?”. Dobrze. Niech odpowie.
Ale równie ważne jest inne pytanie: co wiedzieli politycy PiS, jakie relacje łączyły środowiska prawicy z ludźmi związanymi z Zondacrypto i dlaczego ustawa mająca regulować rynek kryptowalut była konsekwentnie blokowana przez prezydenta?
PiS chciał komisji śledczej. Być może powinien ją dostać.
Tyle że komisja może okazać się znacznie mniej wygodna, niż politycy tej partii dzisiaj przypuszczają.
