PiS poniosło w Krakowie porażkę podwójną: polityczną i wizerunkową. Polityczną, bo jego kandydat Michał Drewnicki nie wszedł nawet do drugiej tury i do drugiej Moniki Piątkowskiej stracił ponad 12 punktów procentowych. Wizerunkową, bo dzień później Jarosław Kaczyński stanął przed kamerami i próbował przedstawić 17,5 proc. jako powód do zadowolenia. „Nasz wynik jest zdecydowanie dobry” – oznajmił prezes PiS. Jeżeli trzecie miejsce, odpadnięcie z wyborów i zdobycie niespełna połowy poparcia zwycięzcy pierwszej tury jest dla Kaczyńskiego wynikiem „zdecydowanie dobrym”, to można zapytać, jak właściwie wyglądałby według niego wynik zły.
Liczby nie pozostawiają wiele miejsca na interpretacyjne sztuczki. Łukasz Gibała zdobył 36,38 proc., Monika Piątkowska 29,91 proc., a Drewnicki 17,5 proc. Kandydat PiS znalazł się więc daleko za dwójką, która 11 października powalczy o prezydenturę Krakowa. Oczywiście można powiedzieć, że wypadł lepiej, niż przewidywała część sondaży. Kaczyński właśnie na tym buduje swoją opowieść: „Nasz wynik jest zdecydowanie dobry, zarówno ten, jeżeli chodzi o pana Drewnickiego, lepszy niż ogromna większość sondaży”. Tyle że w wyborach nie zdobywa się urzędu za pokonanie sondażu. Trzeba pokonać innych kandydatów.
Jeszcze ciekawsza jest próba przeliczenia krakowskiego wyniku na hipotetyczne poparcie dla całego PiS. Kaczyński przekonuje, że wynik Drewnickiego jest „przeliczalny na lepszy znacznie niż ta przeciętna obecnie w sondażach wynik Prawa i Sprawiedliwości”. Następnie dodaje, że „mamy więcej, niż pokazują sondaże i to jest różnica wyraźna”. Problem polega na tym, że wybory samorządowe i ogólnopolskie badania partyjne mierzą różne rzeczy. Krakowianie wybierali prezydenta miasta, a nie Sejm. Automatyczne przekładanie 17,5 proc. Drewnickiego na poparcie dla PiS w całej Polsce jest więc co najwyżej polityczną interpretacją.
Kaczyński próbuje również dopisać PiS do znacznie większego wyniku Łukasza Gibały. „Jeżeli chodzi o wynik pana Gibały, to wyraźnie jest to, szczególnie jeżeli połączyć te dwa wyniki, bo to łącznie jest przeszło 50 proc., to dążenie do zmiany jest bardzo wyraźne” – powiedział. Rzeczywiście można uznać, że wynik wyborów pokazał silne oczekiwanie zmiany po odwołaniu Aleksandra Miszalskiego. Nie wynika jednak z tego, że głosy oddane na Gibałę można politycznie dopisywać do wyniku kandydata PiS.
Wręcz przeciwnie, Gibała po pierwszej turze podkreślał, że cieszy go, iż mieszkańcy „nie uwierzyli w obietnice polityków warszawskich”. Mówił również o potrzebie zakończenia „partyjniactwa” i odsunięcia od Krakowa ogólnopolskiej polaryzacji. Trudno więc bez dodatkowych dowodów traktować jego 36,38 proc. jako część jakiegoś wspólnego politycznego wyniku z PiS.
I właśnie dlatego Kraków jest dla partii Kaczyńskiego problemem większym niż jedna przegrana elekcja. PiS wystawiło własnego kandydata w jednym z największych miast Polski i nie zdołało wprowadzić go do decydującego starcia. Drewnicki zdobył 44 772 głosy, podczas gdy Gibała ponad 93 tys., a Piątkowska ponad 76 tys. To nie jest minimalna różnica ani porażka o włos. To wyraźny dystans dzielący PiS od walki o urząd.
Oczywiście Kaczyński ma prawo szukać w tym wyniku elementów pozytywnych. Drewnicki rzeczywiście może wskazywać, że uzyskał więcej, niż dawały mu niektóre przedwyborcze badania. Problem zaczyna się wtedy, gdy z takiego argumentu próbuje się skonstruować opowieść o politycznym sukcesie.
Kraków wysłał PiS prosty komunikat: kandydat partii nie znalazł się nawet w finałowej dwójce. Kaczyński odpowiedział równie prostym komunikatem: „nasz wynik jest zdecydowanie dobry”. I być może właśnie to jest dla PiS najbardziej niepokojące. Nie sama porażka, bo w demokracji wybory raz się wygrywa, a raz przegrywa, lecz coraz większa trudność z nazwaniem porażki porażką. Można przegrać wybory i wyciągnąć z tego wnioski. Znacznie trudniej wyciągnąć wnioski z klęski, którą najpierw samemu ogłasza się sukcesem.
